Stadslandbouw met zonnebloemen en wilde bloemen op een groen dak in Rotterdam, met op de achtergrond flatgebouwen en hoge kantoortorens van de skyline.
Lakenvelder koeien grazen op een groen stadsweide in Arnhem, met op de achtergrond historische herenhuizen, moderne torenflats en een blauwe lucht met wolken.

Het landschap

Op het gebied van wonen, ruimte, leefbaarheid en verduurzaming is er afgelopen jaren veel veranderd.
En daarmee voor ons werk. We schetsen vier belangrijke ontwikkelingen.

De uitdaging zit vooral in de uitvoering

Platform31 werkt samen met overheden en woningcorporaties aan vitale, verbonden en veerkrachtige steden en regio’s. Daar spelen vraagstukken die de afgelopen jaren razendsnel veel complexer, groter en hardnekkiger zijn geworden. Vanuit het Rijk is er in het beleid voor wonen, ruimte, leefbaarheid en verduurzaming veel veranderd. Beleid is niet langer het grootste knelpunt. De uitdaging zit vooral in de uitvoering. Platform31 helpt overheden en corporaties met concrete handelingsperspectieven om beleid van papier naar uitvoering te brengen.

Groep jonge mensen loopt over een plein in de zomer, met een vrouw die haar fiets aan de hand meeneemt, omringd door moderne hoogbouw en kantoortorens.

Maatschappelijke, politieke en tijdsdruk nemen toe  

Opgaven in het fysieke domein raken per definitie ook maatschappelijke vraagstukken zoals leefbaarheid, armoede, veiligheid en gezondheid. Die kun je niet vanuit één discipline of organisatie oplossen. Alles hangt met elkaar samen. Ook dienen zich nieuwe vraagstukken aan: netcongestie en hoe je moet omgaan met zowel wateroverschot als droogte. De druk om met oplossingen te komen neemt steeds verder toe. Politieke druk, maar ook tijdsdruk, bijvoorbeeld door klimaatverandering en vergrijzing. Tegelijkertijd kampen overheden en corporaties met schaarste. Schaarste aan geld, capaciteit en ruimte. Dat maakt het extra ingewikkeld.

Twee fietsers rijden langs een zandvlakte voorbij houten woningen met oranje pannendaken vol zonnepanelen, terwijl op de voorgrond twee vrouwen op een bankje zitten.

Samenwerken moet: organisatorisch, financieel en juridisch

De toenemende complexiteit zie je terug in tal van vraagstukken in steden en regio’s. Het realiseren van een toekomstbestendige woonwijk is daar een voorbeeld van. Als gemeente wil je een gezonde wijk die uitnodigt tot bewegen. Een wijk die inclusief is, met plek voor jong en oud en voor verschillende culturele achtergronden. Waar overdag bedrijvigheid is en ruimte voor ontmoeting. Een wijk die klimaatbestendig, veilig en weerbaar is. Er komen dus ontzettend veel eisen samen. Dat levert spanningen op allerlei niveaus op. Organisatorisch, omdat verschillende disciplines moeten samenwerken, maar ook financieel en juridisch.

Twee kinderen rennen door een park naar een groot ovaal klimtoestel van groen staal en netten, met een jongen op de fiets en bakstenen appartementen op de achtergrond.

Impact van investeringen groter, sneller en toekomstbestendiger

De vitale, ondergrondse infrastructuur voor elektriciteit, telecom, water en riolering is extreem verdicht en wordt maximaal benut. Vervangen of uitbreiden is op zichzelf al een complexe operatie met hoge kosten en veel overlast. Maar met beperkte extra investeringen kun je daar ook andere ingrepen aan koppelen die bijvoorbeeld bijdragen aan klimaatadaptatie of leefbaarheid. Zo realiseer je sneller veel meer ambities en is de impact die je maakt toekomstbestendiger. Gemeenten zien die kansen zeker, maar zoeken naar manieren om die organisatorisch en financieel te verzilveren.

Luchtfoto van een bouwplaats met betonnen funderingswerk, bouwkraan en bouwketen, terwijl een NS-trein met graffiti voorbijrijdt langs het spoor met de skyline op de achtergrond.

De mensen voor wie we ons (ook) inzetten:

De mensen voor wie we ons (ook) inzetten:

“Deze woning betekent enorm veel voor me”

"Mijn omgeving zegt dat het me 100 procent veranderd heeft in hoe ik ben. Ik ervaarde veel stress. Want als je niet een vaste plek hebt, waar je je thuis voelt, geeft dat veel onzekerheid en is het heel lastig om een toekomst uit te zetten.”

Joris

Bewoner van een flexwoning op het Befu-terrein in Utrecht.

Portretfoto van een vrouw met een bril en groene blazer, voor een achtergrond van groen struikgewas.
“Ik zag het bericht over de seniorenmakelaar en mijn interesse was gelijk gewekt"

“Ik was benieuwd naar wat zo’n makelaar voor mij kon betekenen. In nam contact op en binnen de kortste keren zat de seniorenmakelaar bij mij aan de keukentafel. We hadden een fijn gesprek, waarin ze mijn woonwensen en -behoeften inventariseerde. Na een aantal bezichtigingen vond ik een woning die voldeed aan al mijn wensen. Het appartement is gelijkvloers, heeft twee slaapkamers en ligt op loopafstand van het verzorgingshuis. Als ik de woonkamer binnenkom, voelt het net een luxe vakantiehuis.”

Ineke

86 jaar, verhuisde na de opname van haar man in een verzorgingshuis van een eengezinswoning met tuin naar een appartement.

Portretfoto van een vrouw met een bril en groene blazer, voor een achtergrond van groen struikgewas.
“Voor mensen in armoede is wantrouwen een natuurlijke houding”

“Je moet dus eerst vertrouwen opbouwen voordat je met oplossingen komt. Het zou veel helpen als hulpverleners en consulenten dit fundamentele aspect van armoede beter zouden begrijpen – en er ook naar zouden handelen.”

Riane Kuzee-Hoogeveen

Ervaringsdeskundige bij expertisecentrum Sterk uit armoede. Zij hielp ambtenaren tijdens masterclasses ‘Energietransitie, armoede en gedrag’ van Platform31 om beter te begrijpen hoe je mensen in armoede warm kunt krijgen voor de energietransitie.

Portretfoto van een vrouw met een bril en groene blazer, voor een achtergrond van groen struikgewas.
Lees meer over trends en aandachtspunten die we in 2025 signaleerden:

12 urgente uitdagingen van het nieuwe kabinet

Onze aanbevelingen voor een nieuw kabinet: maak scherpere keuzes, stuur actief, investeer gericht en benut de energie uit de samenleving.

Regie van nieuw kabinet is hard nodig op meer dan ruimtelijk beleid

Ons pleidooi vanuit de praktijk: pak die regie ook voor andere vraagstukken op. Maar mét het middenveld en bewoners.

Keuzes maken in tijden van spanning en schaarste

Deze studie zet trends en ontwikkelingen en bijbehorende handelingsperspectieven voor gemeenten op een rijtje.